Vào ngày 4 tháng 3 năm 2025, Việt Nam đã gửi thông báo G/TBT/N/VNM/339 lên Ủy ban Hàng rào Kỹ thuật trong Thương mại (TBT) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thông báo về Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Những thay đổi này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường kiểm soát sau công bố và nâng cao hiệu quả hậu kiểm đối với thực phẩm, bao gồm thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học và thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt.
1. Những thay đổi chính trong Dự thảo Nghị định
Theo nội dung thông báo gửi WTO, Dự thảo Nghị định sửa đổi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính:
(1) Cải cách thủ tục hành chính
-
Loại bỏ yêu cầu dịch thuật và công chứng đối với tài liệu pháp lý bằng tiếng Anh sau khi đã được hợp pháp hóa lãnh sự.
-
Cho phép sử dụng kết quả kiểm nghiệm nội bộ của các cơ sở sản xuất đạt chuẩn GMP thay vì bắt buộc gửi mẫu đến phòng thí nghiệm được chỉ định.
-
Giới hạn số lần bổ sung hồ sơ đăng ký sản phẩm tối đa ba lần trong vòng 30 ngày để đảm bảo hiệu quả xét duyệt.
(2) Tăng cường kiểm soát hậu kiểm
-
Chỉ chủ sở hữu sản phẩm hoặc cơ sở sản xuất mới được đứng tên trong hồ sơ công bố. Nếu đơn vị kinh doanh muốn phân phối sản phẩm, họ phải có giấy ủy quyền từ nhà sản xuất.
-
Bổ sung quy định về thu hồi giấy chứng nhận đăng ký công bố sản phẩm trong các trường hợp:
(3) Điều chỉnh quy định với thực phẩm nhập khẩu
-
Đơn giản hóa thủ tục nhập khẩu thực phẩm viện trợ từ các tổ chức nhân đạo, giảm bớt các quy trình so với thực phẩm thương mại.
-
Tăng cường kiểm soát đối với thực phẩm chức năng nhập khẩu, yêu cầu báo cáo thử nghiệm hiệu quả công dụng theo tiêu chuẩn nghiên cứu y sinh học.
(4) Ứng dụng công nghệ trong quản lý an toàn thực phẩm
-
Bộ Y tế sẽ phát triển hệ thống quản lý điện tử từ trung ương đến địa phương để theo dõi hồ sơ công bố sản phẩm và kiểm soát chất lượng.
-
Tăng cường hậu kiểm bằng cách yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tiêu chuẩn sản phẩm để cơ quan quản lý có thể giám sát và lấy mẫu kiểm tra trên thị trường.
2. Mục tiêu của Việt Nam khi thông báo WTO
Thông báo G/TBT/N/VNM/339 được Việt Nam gửi đến WTO nhằm đảm bảo tính minh bạch trong chính sách thương mại và an toàn thực phẩm, đồng thời tuân thủ các cam kết quốc tế trong khuôn khổ WTO về hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT). Mục tiêu của những thay đổi này bao gồm:
-
Đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại.
-
Tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
-
Thực hiện các khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.
3. Thời gian tiếp nhận ý kiến và thực thi
Theo thông báo WTO, Việt Nam đang tiếp nhận ý kiến đóng góp từ các nước thành viên trong vòng 10 ngày kể từ ngày phát hành thông báo. Dự kiến, Nghị định sửa đổi sẽ được trình lên Chính phủ trong Quý I/2025 và có hiệu lực ngay sau khi được thông qua.
Việc Việt Nam thông báo WTO về sửa đổi chính sách an toàn thực phẩm thể hiện cam kết tuân thủ các quy định quốc tế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi hơn.
TS. Trịnh Quốc Vinh - VIOIT