Xu hướng xanh hóa trong sản xuất đang là xu hướng tất yếu toàn cầu, không chỉ riêng với ngành nhiệt điện, hóa chất phân bón mà còn với tất cả các ngành khác. Với các nhà máy nhiệt điện than, hóa chất phân bón, một trong những vấn đề lớn nhất đặt ra là: song hành với sản xuất hiệu quả, phải đảm bảo giảm thiểu tác động tới môi trường, không ảnh hưởng tới cuộc sống, sức khỏe của người dân.
Điển hình trong xu hướng xanh hóa nhà máy phải kể đến các công ty sau:
Công ty CP DAP - Vinachem
Kiên định mục tiêu xây dựng Nhà máy xanh và phát triển bền vững, trong nhiều năm qua, Công ty CP DAP - Vinachem đã rất chú trọng đến việc xây dựng một môi trường làm việc tốt nhất cho cán bộ, hướng tới trở thành một Nhà máy công viên trong tương lai. Từ nhiều năm trước công ty đã đề ra ý tưởng và từng bước triển khai xây dựng các vườn cây, ao cá, hồ sinh thái, nuôi chim bồ câu tại các khu vực sản xuất, vừa để tạo môi trường lao động thân thiện, vừa là chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng môi trường sống trong nhà máy. Song song với đó, công ty cũng triển khai nhiều giải pháp áp dụng công nghệ vào sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu nguồn phát thải ra môi trường.
Theo đó, những năm vừa qua, công ty đã áp dụng nhiều giải pháp nhằm tăng tính ổn định về công nghệ, giảm thiểu các nguồn chất thải ra môi trường, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng. Bên cạnh đó, công tác quản lý tổ chức sản xuất luôn hướng đến mục đích xây dựng bộ máy quản lý chuyên nghiệp, theo mô hình khoa học, hiệu quả cao và ổn định.
Công ty còn tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ, người lao động đối với công tác bảo vệ môi trường, xây dựng nhà máy xanh sạch đẹp. Mỗi người công nhân đều là một thành viên tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường và xây dựng nhà máy xanh.
Đặc biệt, thời gian qua, công đoàn nhà máy đã triển khai nhiều giải pháp vận động đoàn thanh niên và công đoàn viên nhà máy để xây dựng nhà máy xanh. Hoạt động này được cụ thể hóa thành từng nhiệm vụ tới từng tổ ca, kíp sản xuất. Trong đó có cam kết, giao chỉ tiêu về các công việc trồng và chăm sóc cây xanh, vệ sinh công nghiệp, môi trường…
Công đoàn công ty đã phát huy tốt mạng lưới hơn 70 cán bộ an toàn vệ sinh viên trong toàn Công ty, đẩy mạnh công tác kiểm tra an toàn môi trường, công khai bình xét, tuyên dương khen thưởng kịp thời cá nhân, tập thể tiêu biểu trong công tác bảo vệ môi trường và xây dựng nhà máy xanh - sạch - đẹp.
Ngoài ra, công đoàn và công ty có các hình thức hỗ trợ các tổ chức đoàn thể như công đoàn, đoàn thanh niên, cựu chiến binh, nữ công... tổ chức thực hiện các hoạt động phong trào hàng năm và thực hiện các công trình công đoàn, gian máy công đoàn, vườn cây ao cá công đoàn, vườn hoa thanh niên, gian máy thanh niên… gắn với mục tiêu xây dựng các mô hình nhà máy công viên, môi trường xanh sạch đẹp…
Phong trào trồng cây xanh đã trở thành phong trào thường niên của Công ty DAP Vinachem. Sau hơn 10 năm, nhiều khu vực xung quanh công ty được phủ xanh với nhiều loại cây cảnh, cây ăn quả, vườn cây ao cá tạo không gian trong lành. Thời gian tới, Công ty CP DAP-Vinachem xác định sẽ triển khai mạnh các các giải pháp để tiếp tục xây dựng mô hình nhà máy xanh.
Cụ thể, tiếp tục phát huy phong trào trong cán bộ, người lao động về tăng cường các hoạt động bảo vệ môi trường và xây dựng nhà máy xanh một cách thường xuyên, hiệu quả. Đồng thời, tìm hiểu, tham quan học tập và áp dụng những mô hình tốt, cách làm hay để xây dựng phong trào trong các đơn vị thành viên và công ty. Đầu tư nguồn lực thỏa đáng cho các hoạt động bảo vệ môi trường và xây dựng nhà máy xanh sạch đẹp
Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1
Với mục tiêu “An toàn lao động - môi trường - chất lượng”, bên cạnh đảm bảo vận hành liên tục Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 đạt hiệu quả, Chủ đầu tư Nhà máy đã đầu tư và vận hành đồng bộ các công trình bảo vệ môi trường. Nước thải, khí thải, chất thải rắn đều qua quy trình xử lý đạt tiêu chuẩn. Hàm lượng các thông số khí thải của Nhà máy sau xử lý thấp hơn nhiều lần so với QCVN 22:2009/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải công nghiệp nhiệt điện. Các loại nước thải khác phát sinh trong quá trình vận hành Nhà máy bao gồm: nước thải công nghiệp, sinh hoạt, nhiễm dầu và nhiễm than được xử lý tại các hệ thống xử lý nước thải tương ứng. Nước thải sau xử lý đáp ứng QCVN 40:2011/BTNMT và được tái sử dụng toàn bộ trong phạm vi Nhà máy, không thải ra môi trường.
Ngoài ra, công tác quản lý chất thải rắn tuân thủ theo các quy định hiện hành. Việc xử lý tro, xỉ được Chủ đầu tư rất chú trọng. Tro, xỉ được phân loại, lưu trữ trong các hệ thống silo tương ứng. Tại các silo này, phần tro, xỉ chưa được chuyển giao cho các đơn vị đủ điều kiện phân phối/xử lý, tái sử dụng sẽ được làm ẩm, sau đó vận chuyển bằng xe chuyên dụng đến công trình bãi xỉ Vĩnh Tân 1. Khu vực silo tro bay được phun nước, vệ sinh thường xuyên và lắp đặt hệ thống phun sương tại các cửa silo.
Để tránh ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân quanh khu vực, các biện pháp ngăn chặn phát tán bụi được thực hiện đầy đủ. Vận chuyển than từ bến cảng vào kho lưu chứa cho đến lò đốt bằng băng tải kín, tại các trạm chuyển tiếp lắp đặt các thiết bị hút bụi tĩnh điện kiểu ướt, tại phễu tiếp nhận than lắp các tấm chắn gió và hệ thống phun sương. Kho than được bao quanh bởi tường lưới sắt và hàng rào cây xanh, bên trong có lắp đặt hệ thống phun nước dập bụi. Tại bãi xỉ Vĩnh Tân 1, công tác chôn lấp tro, xỉ được vận hành theo đúng quy trình, chưa xảy ra sự cố phát tán bụi gây ảnh hưởng đến môi trường trong khu vực…
Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng (TPC Hải Phòng)
Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng hiện đang vận hành 2 nhà máy nhiệt điện có tổng công suất 1.200MW. Công ty đã thực hiện đầy đủ các hồ sơ, thủ tục về môi trường theo đúng quy định của pháp luật như: Báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy xác nhận hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường, giấy phép xả nước thải vào nguồn nước, giấy phép khai thác nước mặt, sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại, các kế hoạch ứng phó sự cố môi trường...
Hàng năm, công ty sử dụng khoảng 3,4 triệu tấn than. Than nhập về qua cầu cảng được vận chuyển tới kho chứa bằng hệ thống băng tải kín để bụi than không bay ra ngoài môi trường. Bên cạnh đó, công ty còn lắp đặt hệ thống phun sương ở khu vực cảng và kho chứa để môi trường không khí không bị ô nhiễm.
Đối với lượng tro xỉ phát sinh, công ty đã ký hợp đồng chuyển giao tro xỉ cho các đơn vị có chức năng xử lý tro xỉ để làm vật liệu xây dựng. Tro xỉ của công ty được chứng nhận hợp quy, bảo đảm đáp ứng các quy định về bảo vệ môi trường. Đến nay, lượng tro xỉ phát sinh trong quá trình sản xuất của công ty đã được tiêu thụ 100%, kể cả lượng tro xỉ trong các hồ chứa.
Các chất thải nguy hại, chất thải sinh hoạt đều được phân loại ngay tại nguồn phát sinh, sau đó được thu gom và chuyển giao cho đơn vị có chức năng vận chuyển và xử lý theo đúng quy định. Đối với khí thải, công ty đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, kết nối online về Sở Tài nguyên & Môi trường của địa phương để theo dõi giám sát.
Bên cạnh đó, công ty đã “xanh hóa” khuôn viên nhà máy với việc trồng khoảng 12ha cây xanh cảnh quan và trồng cây phi lao làm hàng rào ngăn bụi tại khu vực cảng than, kho chứa than và hồ thải xỉ.
Hiện nay, Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng đang thực hiện đầu tư Dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải, với mục tiêu đầu tư là đáp ứng yêu cầu về thông số phát thải SO2, NOx theo quy chuẩn QCVN 22:2009/BTNMT về khí thải nhà máy nhiệt điện đốt than và có tính đến điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thành phố Hải Phòng đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến ban đầu khoảng 1.570 tỷ đồng. Sau khi triển khai nâng cấp, hệ thống xử lý khí thải của hai nhà máy sẽ đáp ứng được các yêu cầu về môi trường được nêu tại Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045./.
Ngô Mai Hương
Phòng Thông tin, Thư viện và Xúc tiến thương mại - VIOIT