Nhập khẩu ô tô nguyên chiếc và linh kiện, phụ tùng ôtô tháng 6 và 6 tháng đầu năm 2022

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu hàng hóa trong tháng 6 năm 2022 là 32,23 tỷ USD, giảm 1,2% về số tương đối và giảm 383 triệu USD về số tuyệt đối so với tháng 5. Trong đó có một số nhóm hàng giảm như: vải các loại giảm 293 triệu USD; máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện giảm 213 triệu USD; ô tô nguyên chiếc giảm 23 triệu USD…

Bên cạnh đó có một số nhóm hàng tăng như: than các loại tăng 405 triệu USD; dầu thô tăng 204 triệu USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ & phụ tùng khác tăng 128 triệu USD... so với tháng 5. Tổng trị giá nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong 2 quý năm 2022 đạt 185,29 tỷ USD, tăng 15,5%, tương ứng tăng 24,86 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, tăng mạnh nhất ở các nhóm hàng như: máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện tăng 9,26 tỷ USD; xăng dầu các loại tăng 2,83 tỷ USD; than các loại tăng 2,49 tỷ USD; hóa chất tăng 1,3 tỷ USD,…

Riêng về tỉnh hình hình nhập khẩu ôtô và linh kiện, phụ tùng ôtô trong tháng 6 và 6 tháng đầu năm 2022 cụ thể như sau:

1. Số lượng và kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc trong tháng 6 năm 2022:

Số lượng ô tô nguyên chiếc các loại đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu Việt Nam trong tháng 6 là 12.901 chiếc, giảm 7,2% so với tháng 5, ngược lại với chỉ số tăng 5% của tháng 5 so với lượng nhập của tháng 4. Trong đó, ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu được Tổng cục Hải quan ghi nhận trong cụ thể, lượng nhập khẩu ô tô nguyên chiếc các loại trong tháng 6 năm 2022 đạt 12.901 chiếc, tương ứng trị giá đạt khoảng 299 triệu USD, giảm 18,2% về giá so với tháng 5 tương ứng trị giá đạt 366 triệu USD. Trong khi đó, tháng 4 năm 2022 đạt 13.238 chiếc với trị giá đạt 353 triệu USD.

Trong tháng 6 năm 2022, ô tô nguyên chiếc các loại được đăng ký làm thủ tục hải quan nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu có xuất xứ từ 4 thị trường chính: từ Indonesia với 5.276 chiếc; từ Thái Lan với 4.813 chiếc; từ Trung Quốc với 2.192 chiếc và từ Nhật Bản với 233 chiếc. Số xe nhập khẩu từ 4 thị trường này đạt 12.514 chiếc, chiếm tới 97% tổng lượng xe nhập khẩu vào Việt Nam.

Bảng 1: Ôtô nguyên chiếc các loại đăng ký nhập khẩu với cơ quan Hải quan trong tháng 5 và tháng 6 năm 2022

(Ghi chú:* Tỷ trọng là tỷ trọng nhập khẩu từng loại ô tô trong tổng số ô tô nguyên chiếc các loại)

Nguồn: Tổng cục Hải quan

- Xe ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống: trong tháng 6 năm 2022 có 9.681 chiếc được làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam với trị giá đạt 177 triệu USD, chiếm 75% lượng ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu. Với kết quả này, số xe ô tô từ 9 chỗ ngồi trở xuống nhập về Việt Nam trong tháng đã tăng 4,7% (tương đương 435 chiếc) so với tháng 5.

Trong đó, số xe được đăng ký tờ khai nhập khẩu chủ yếu ở khu vực cửa khẩu, cảng TP Hồ Chí Minh là 4.874 chiếc, tăng 6,1% và thành phố Hải Phòng là 4.802 chiếc, tăng 4,3% so với tháng 5.

- Xe ô tô nguyên chiếc từ 9 chỗ ngồi trở xuống: đăng ký nhập khẩu trong tháng 6 năm 2022 chủ yếu là xe xuất xứ từ thị trường Indonesia là 4.896 chiếc, tăng 30,6%; từ Thái Lan là 4.034 chiếc, giảm 15,8% so với tháng 5.

- Xe ô tô trên 9 chỗ ngồi: trong tháng 6 năm 2022 chỉ có 52 xe làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam với trị giá là gần 718.000 USD. Trong đó có 28 chiếc làm thủ tục nhập khẩu ở khu vực cửa khẩu, cảng TP Hồ Chí Minh, 20 chiếc làm thủ tục ở khu vực cảng, cửa khẩu thành phố Đà Nẵng và 4 chiếc làm thủ tục ở khu vực, cửa khẩu cảng Hải Phòng. Nhập khẩu loại xe này trong tháng 6 vừa qua chủ yếu có xuất xứ từ Trung Quốc với 32 chiếc, từ Nga với 20 chiếc.

- Về xe ô tô vận tải: theo Tổng cục Hải quan lượng xe ô tô tải làm thủ tục nhập khẩu vào nước ta trong tháng 6 năm 2022 là 2.227 chiếc, với trị giá đạt 78 triệu USD; giảm 26,7% về lượng và  giảm 22,6% về trị giá so với tháng trước. Trong đó, có 1.024 chiếc xe có xuất xứ từ Trung Quốc, giảm 40,2%; xuất xứ từ Thái Lan là 778 chiếc, giảm 26,9%; xuất xứ từ Indonesia là 380 chiếc, tăng 57%... so với tháng 5.

- Xe ô tô loại khác (xe ô tô chuyên dụng): trong tháng 6 năm 2022, các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu 941 chiếc xe với trị giá khai báo là 43 triệu USD, giảm 40,6% về lượng và giảm 41,3% về trị giá so với tháng trước. Trong đó, có 938 chiếc xuất xứ từ Trung Quốc, giảm 39,2% so với tháng trước và chiếm tỷ trọng 99,7% tổng số xe loại này nhập khẩu về Việt Nam.

2. Tổng hợp số lượng và kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc 6 tháng đầu năm 2022:

Tình trạng thiếu chip bán dẫn cùng với việc đứt gãy chuỗi cung ứng đã khiến sản lượng sản xuất ôtô của nhiều nhà máy trong khu vực sụt giảm. Kéo theo đó là lượng xe nhập khẩu về Việt Nam trong nửa đầu năm 2022 cũng giảm đáng kể so với cùng kỳ năm 2021.

Tính đến hết quý II năm 2022 lượng xe ô tô nguyên chiếc các loại nhập khẩu là 63.731 chiếc, giảm 21,4%, tương ứng giảm 17.352 chiếc so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, ôtô nguyên chiếc các loại nhập khẩu về Việt Nam chủ yếu là ôtô từ 9 chỗ ngồi trở xuống với 49.050 chiếc, giảm 9,3%, tương ứng giảm 5.004 chiếc; tiếp theo là ô tô tải đạt 8.988 chiếc, giảm 53%, tương ứng giảm 10.138 chiếc; ô tô loại khác là 5.586 chiếc, giảm 27,9%, tương ứng giảm 2.161 chiếc so với cùng kỳ năm 2021. Riêng ô tô trên 9 chỗ ngồi, trong 2 quý năm 2022, Việt Nam chỉ nhập về 107 chiếc.

Bảng 2: Lượng ô tô nhập khẩu 6 tháng đầu năm 2022

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Như vậy, ôtô nguyên chiếc các loại nhập khẩu về Việt Nam trong 2 quý năm 2022 chủ yếu có xuất xứ từ Thái Lan và Inđônêxia, chiếm 75% tổng lượng nhập khẩu của cả nước. Trong đó, nhập khẩu từ Thái Lan là 27.427 chiếc, giảm 32,2% so với cùng kỳ năm 2021; nhập khẩu từ Inđônêxia là 20.284 chiếc, giảm 12,1%.

Đáng chú ý, trong số này, chủ yếu là các mẫu mã ô tô 9 chỗ ngồi trở xuống với và ô tô tải lắp ráp, sản xuất từ Trung Quốc cũng như hai quốc gia trong khu vực Đông Nam Á là Thái Lan, Indonesia. Trong đó, ô tô 9 chỗ ngồi trở xuống nhập về 49.050 xe, kim ngạch gần 985 triệu USD và ô tô tải nhập về 8.988 xe, kim ngạch 328,5 triệu USD.

Có thể thấy, dù tổng lượng xe nhập khẩu giảm so với cùng kỳ năm 2021, nhưng dòng xe từ 9 chỗ ngồi trở xuống vẫn ghi nhận mức tăng hơn 1.000 xe. Trong khi đó, lượng nhập khẩu ô tô tải lại giảm mạnh hơn 10.000 xe.

Về trị giá khai báo bình quân (chưa bao gồm thuế, phí liên quan), mỗi ô tô nhập khẩu về thị trường ô tô Việt trong 6 tháng qua tăng khoảng 2.000 USD/xe so với cùng kỳ năm ngoái. Cụ thể, 6 tháng đầu năm 2022 giá trị bình quân 24.680 USD/xe, trong khi cùng kỳ 2021 là 22.650 USD/xe.

Liên quan đến thị trường nhập khẩu, Thái Lan vẫn là thị trường dẫn đầu với 27.427 xe, kim ngạch 553 triệu USD; Indonesia đứng thứ 2 với 20.284 xe, kim ngạch 285,53 triệu USD; Trung Quốc với 10.892 xe, kim ngạch 443,4 triệu USD.

Đặc biệt, lượng ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản trong 6 tháng đầu năm 2022 ghi nhận mức tăng trưởng với 1.478 xe, chỉ xếp sau 3 thị trường Thái Lan, Indonesia và Trung Quốc.

Theo Thông tư số 21/2021/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định ô tô chở người dưới 16 chỗ ngồi chỉ được nhập khẩu về Việt Nam qua 6 cửa khẩu cảng biển, gồm: Quảng Ninh (Cái Lân); Hải Phòng; Thanh Hóa (Nghi Sơn); Đà Nẵng; TP. HCM; Bà Rịa - Vũng Tàu. Như vậy, so với quy định trước đó tại Thông tư 06/2019/TT-BCT, quy định mới đã bổ sung thêm cửa khẩu cảng Nghi Sơn (Thanh Hóa) vào nhóm các cửa khẩu cảng biển được nhập khẩu ô tô chở người dưới 16 chỗ vào Việt Nam. Như vậy, với 6 cửa khẩu cảng biển sẽ góp phần đẩy nhanh lưu thông mặt hàng rất đặc biệt là ô tô nhập khẩu vào thị trường Việt Nam. Hiện nguồn cung nhiều mẫu mã ô tô đang dần ổn định trở lại, các nhà nhập khẩu kỳ vọng rằng thị trường nửa cuối năm 2022 sẽ không còn bị xáo trộn do tình trạng thiếu xe. Đồng thời, các mẫu mã ô tô mới cũng sẽ sớm được đưa về Việt Nam để hâm nóng lại thị trường này.

3. Về nhập khẩu linh kiện & phụ tùng ô tô:

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 6 năm 2022 có gần 471 triệu USD linh kiện và phụ tùng ô tô các loại được các doanh nghiệp nhập khẩu vào nước ta, giảm 12,8% so với tháng 5. Các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng này trong tháng 6 có xuất xứ rất đa dạng, chủ yếu từ Trung Quốc với 133 triệu USD, từ Hàn Quốc với 109 triệu USD, từ Thái Lan với 76,6 triệu USD, từ Nhật Bản với 56,5 triệu USD.

Tính chung lũy kế trong 6 tháng đầu năm 2022, trị giá nhập khẩu nhóm hàng linh kiện và phụ tùng ô tô đạt gần 2,77 tỷ USD, tăng 5,1% so với cùng kỳ năm 2021. Thị trường nhập khẩu chủ yếu 6 tháng đầu năm 2022 đối với mặt hàng linh kiện và phụ tùng ô tô đến từ 4 nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lại và Nhật bản đạt 375 triệu USD, chiếm tỷ trọng 80% trong tổng trị giá nhập khẩu linh kiện & phụ tùng ô tô của cả nước trong tháng 6./.

Lê Anh Tú

Phòng Thông tin, thư viện & Xúc tiến Thương Mại - VIOIT